Bạn đã bao giờ thắng liên tục suốt vài tuần rồi trả lại toàn bộ lợi nhuận lẫn tiền vốn chỉ trong vài ngày? Hay vô thức nhấn nút Mua/Bán liên tục chỉ để giải tỏa sự tức giận sau một lệnh thua? Hầu hết trader đều đổ lỗi cho hệ thống hay đi tìm một phương pháp phân tích mới , nhưng lại bỏ qua yếu tố quyết định: Thị trường nội tâm của chính mình.

Sự khác biệt lớn nhất giữa một quản lý quỹ Phố Wall và trader cá nhân nằm ở loại áp lực tâm lý về hiệu suất. Trader tổ chức chịu áp lực khi quản lý tiền của người khác, mọi hành động đều bị giám sát và họ có thể mất việc nếu hiệu suất sụt giảm. Do đó, họ bắt buộc phải tuân thủ kỷ luật. Ngược lại, trader cá nhân giao dịch bằng tiền của mình. Chính sự tự do không ai sa thải này lại là cái bẫy , khiến họ dễ rơi vào việc giao dịch quá mức, gồng lỗ hoặc giao dịch trả thù.

Chúng ta không nhìn thị trường giống như bản chất của nó mà nhìn thông qua bộ lọc cá nhân. Đưa cùng một biểu đồ cho 10 người, bạn sẽ nhận được 10 cách diễn giải khác nhau. Khi chịu áp lực, các dữ liệu bên trong như nhịp tim, nhịp thở, mức độ căng thẳng hay lo âu sẽ chi phối và làm bóp méo dữ liệu biểu đồ bên ngoài. Khi vào lệnh lúc hoảng loạn, bạn đang giao dịch để xoa dịu cảm xúc thay vì theo kế hoạch.

Xóa bỏ cảm xúc là điều bất khả thi. Giải pháp là học cách đọc vị cảm xúc như dữ liệu ngay thời gian thực. Hãy bắt đầu quan sát tín hiệu cơ thể như vai căng, tay nắm chặt, hay nhịp thở nông. Cứ sau 30 phút, hãy dành 1 phút nhắm mắt hít thở sâu để đưa trạng thái sinh lý về cân bằng. Bên cạnh đó, việc viết suy nghĩ và cảm xúc ra giấy sẽ kích hoạt vỏ脑 trước trán xử lý logic , ngăn chặn ngón tay nhấn nút bốc đồng.

Tiến sĩ Andrew áp dụng công cụ phân loại mọi giao dịch vào 4 nhóm để tách biệt quy trình khỏi kết quả:

Các giao dịch Nhóm 4 là nguyên nhân chính phá hủy tài khoản. Khi kiếm được tiền từ quyết định bốc đồng, não sẽ ghi nhận hành vi sai trái đó, tạo ra sự tự mãn giả tạo và dẫn đến đợt sụt giảm tài khoản nghiêm trọng sau đó. Mục tiêu hàng tuần không phải là kiếm bao nhiêu tiền, mà là giảm 50% số lượng giao dịch ở Nhóm 3 và Nhóm 4 để tự động tăng lợi nhuận tổng thể.

Khi nâng quy mô vốn, trader cần phân biệt rõ hai khái niệm. Rủi ro là kịch bản tồi tệ nhất có thể xảy ra và hoàn toàn xác định được, ví dụ như số tiền tối đa bạn chấp nhận mất cho một lệnh. Trong khi đó, sự không chắc chắn là yếu tố không thể định nghĩa hay kiểm soát vì bất kỳ điều gì cũng có thể xảy ra tiếp theo trên thị trường. Trader chuyên nghiệp tập trung quản lý rủi ro thay vì hoảng loạn trước sự không chắc chắn.

Bên cạnh đó, cảm giác hối tiếc luôn tồn tại trong giao dịch. Có hai loại: hối tiếc do hành động (chốt lời sớm, nhìn giá tiếp tục chạy) và hối tiếc do không hành động (không chốt lời, nhìn lợi nhuận bốc hơi). Hãy đặt bản thân vào vị thế một tuần sau nhìn lại để xem loại hối tiếc nào ít gây tổn thương cho tâm lý và tài khoản hơn, từ đó chủ động lựa chọn một cách có ý thức.

Thắng thua trong giao dịch không nằm ở việc đoán đúng hướng đi tiếp theo của biểu đồ. Tiền bạc do thị trường quyết định, việc duy nhất bạn kiểm soát được là mức độ chuẩn xác khi thực thi kế hoạch. Đừng cố chép lại phong cách của người khác, hãy thấu hiểu tính cách và bộ dữ liệu nội tâm của chính mình.